• Yvirlit
  • Prenta
  • RSS hald
Tú ert her:

Fiskayvirlit

 
Bente Olesen Nystrøm teknaði.

Lálla (flundruættin)
Glyptocephalus cynoglossus
(Linné, 1758)

Stødd: Lálla verður upp í 60 cm long, men vanliga um 30-45 cm.

Dýpi: Lálla er úr 25 metrum á firðum og sundum niður á 1500 metra dýpi til havs.

Litur: Hon er ljósbrúngrá á eygnasíðuni. Uggafjøðurin er svørt á ytru helvt og hevur ofta smala, hvíta rond uttast á endanum. Blindumegin hevur lállan ein grómutan, ljósan lit, og uggafjøðurin hevur sama lit. Allir litirnir eru eitt sindur kámir, uttan teir svart/hvítu á høgru uggafjøður. Hon hevur ofta smáar, veikar, døkkar blettir um bak og fjaðrar. Hon er eitt sindur glær, so at tað næstan sæst ígjøgnum hana.

Lýsing: Lálla er høgravendur flatfiskur. Strikan er næstan bein. Kjaftklovin kemur inn undir høgra eyga. Hon hevur lítlan kjaft. Eitt sindur hvøss er hon at føla eftir bakinum. Breiddin á kroppinum er minni enn helvtina av standardlongdini. Ryggfjøðurin er av nakkanum aftur í klingruna, gotfjøðurin er frá gotinum aftur í klingruna. Hon hevur smáar uggafjaðrar og smáar búkfjaðrar, pík við gotið.

Eyðkenni: Einasti flatfiskur við littari uggafjøður. Rættiliga ‘flatur’ flatfiskur. Tann beina strikan. Lítli kjafturin.

Týdningur: Lálla fæst bert í smáum nøgdum undir Føroyum, men hon hevur prís á fiskamarknaðum.

da: Skærising, en: Witch, fr: Plie cynoglosse, ís: Langlúra, no: Smørflundre, tý: Zungenbutt

Útbreiðsla: Lálla er vanlig undir Føroyum. Hon er á landgrunninum og út av bankunum. Hon er undir Suðurgrønlandi og Íslandi. Frá Murmansk fram við Noregi inn í Kattegat og donsku sundini. Runt Bretsku Oyggjarnar til Biskeia. Hon er undir Norðuramerika frá Baffinslandi og Labrador til Cape Cod.

Mouritsen, Rógvi: Fiskar undir Føroyum. Føroya Skúlabókagrunnur og Fiskirannsóknarstovan. Tórshavn. 2007.

Flatfiskar Pleuronectiformes

14 ættir eru í flatfiskahópinum við 134 slektum og 678 sløgum.

Av hesum eru undir Føroyum 2 ættir við tilsamans 11 slektum og 11 sløgum:

  • Kvoysuættin (Scophthalmidae)
  • Flundruættin (Pleuronectidae)

Flatfiskarnir eru eyðkendir við teirra flata og asymmetriska kropskapi, har onnur síðan vendur upp og hin niður. Nýklakt yngul, ið livir uppi í sjónum, hevur vanligt fiskaskap, men eftir eina tíð sum yngul byrjar annað eygað at flyta seg yvir á hina síðuna, og fiskurin fær sítt flata skap. Á onkrum av flatfiskunum verður tó annað eygað verandi á kantinum á høvdinum. Yngulin byrjar nú at svimja á síðuni. Umleið samtíðis fer fiskurin niður á botnin at vera. Eygnasíðan fær dimman lit, og blindasíða ljósan. Teir hava eina langa ryggfjøður og eina langa gotfjøður. Fyri tað mesta liva teir sum botnfiskar, men eru tó uppi í sjónum viðhvørt, onkur sløg regluliga.

Í útheiminum eru onkur sløg, sum liva í feskum vatni. Við Føroyar er okkurt slag, sum fyri ein part er í feskum vatni og í blandingsvatni, men annars livir flatfiskur í sjónum.

***

Eitt sindur um flatfiskarnar
Undir Føroyum eru bæði vinstravendir og høgravendir flatfiskar.

Á vinstravendum flatfiski vendir vinstra lið upp, og á høgravendum flatfiski vendir høgra lið upp.

Allar kvoysurnar, glaskvoysa, norskakvoysa og hvasskvoysa, eru vinstravendar.

Allir hinir flatfiskarnir, hvassasprek, kalvi, svartkalvi, lálla, skrubba, tunga, ósaskrubba og reyðsprøka, eru høgravendir.

Eyguni eru tímegin, sum vendir upp.

Tann síðan, sum vendir upp, er altíð dimmari enn hin, og hon verður ofta nevnd bakið, hóast hon í veruleikanum er síða.

Onkuntíð hendir tað, at flatfiskur ikki vendir røttu síðuna upp, t.d. at ein kalvi vendir vinstru lið upp. Ein slíkur kalvi nevnist „rangur kalvi“.

 
 
Nám Hoyvíksvegi 72 Tórshavn Tel. + 298 755150 snar@(if you can see this please update your browser)snar.fo © Nám 2017