• Yvirlit
  • Prenta
  • RSS hald
Tú ert her:

Fiskayvirlit

 
Bente Olesen Nystrøm teknaði.

Reyðsprøka (flundruættin)
Pleuronectes platessa Linné, 1758

Stødd: Í mesta lagi um 100 cm long.

Dýpi: Hon er úr fjøruni út á 200 m dýpi.

Litur: Reyðsprøka er vanliga brún, sandlitt, ljósari ella myrkari, við eyðkendum reyðgulum blettum á bakinum. Á gomlum fiskum verður ein hvítligur ringur uttan um teir reydligu blettirnar. Ójavnt er, hvussu nógvir blettirnir eru, men vanliga eru teir millum 10 og 35. Hvítumegin er hon hvít/hvítgrá, tó onkuntíð misslitt við ryggjarlitin.

Lýsing: Reyðsprøka er høgravendur flatfiskur. Strikan fer í ein lítlan boga oman fyri uggafjøðurina. Hon hevur eina ryggfjøður av nakkanum aftur til klingruna, eina gotfjøður frá gotinum til klingruna, rættiliga smáar uggafjaðrar og smáar búkfjaðrar, stóran stert, eitt lítið sindur útbogin, pík beint aftan fyri gotið, men er annars sløtt, bæði undir og á. Millum eyguni og aftur til kápuklovan, er ein týðiligur reikur við 5-7 beinknútum.

Eyðkenni: Beinreikurin aftur frá eygunum. Næstan beina strikan. Blettirnir. Líkist mest ósaskrubbu og skrubbu.

Týdningur: Reyðsprøka verður nógv veidd og er virðismikil fiskur.

da: Rødspætte, en: Plaice, fr: Carrelet - Plie commune, ís: Skarkóli, no: Gullflyndre - rødspette, tý: Scholle

Sí myndir og videoklipp her.

Útbreiðsla: Reyðsprøka er úr Genovavíkini til Gibraltar, frá Marokko fram við Evropa norður í Hvítahavið. Hon er í donskum sjógvi og syðra parti av Eystarasalti. Hon er í Norðsjónum og kring Bretsku Oyggjarnar, undir Føroyum og Íslandi. Hendingaferð er hon fingin í Grønlandi.

Mouritsen, Rógvi: Fiskar undir Føroyum. Føroya Skúlabókagrunnur og Fiskirannsóknarstovan. Tórshavn. 2007.

Flatfiskar Pleuronectiformes

14 ættir eru í flatfiskahópinum við 134 slektum og 678 sløgum.

Av hesum eru undir Føroyum 2 ættir við tilsamans 11 slektum og 11 sløgum:

  • Kvoysuættin (Scophthalmidae)
  • Flundruættin (Pleuronectidae)

Flatfiskarnir eru eyðkendir við teirra flata og asymmetriska kropskapi, har onnur síðan vendur upp og hin niður. Nýklakt yngul, ið livir uppi í sjónum, hevur vanligt fiskaskap, men eftir eina tíð sum yngul byrjar annað eygað at flyta seg yvir á hina síðuna, og fiskurin fær sítt flata skap. Á onkrum av flatfiskunum verður tó annað eygað verandi á kantinum á høvdinum. Yngulin byrjar nú at svimja á síðuni. Umleið samtíðis fer fiskurin niður á botnin at vera. Eygnasíðan fær dimman lit, og blindasíða ljósan. Teir hava eina langa ryggfjøður og eina langa gotfjøður. Fyri tað mesta liva teir sum botnfiskar, men eru tó uppi í sjónum viðhvørt, onkur sløg regluliga.

Í útheiminum eru onkur sløg, sum liva í feskum vatni. Við Føroyar er okkurt slag, sum fyri ein part er í feskum vatni og í blandingsvatni, men annars livir flatfiskur í sjónum.

***

Eitt sindur um flatfiskarnar
Undir Føroyum eru bæði vinstravendir og høgravendir flatfiskar.

Á vinstravendum flatfiski vendir vinstra lið upp, og á høgravendum flatfiski vendir høgra lið upp.

Allar kvoysurnar, glaskvoysa, norskakvoysa og hvasskvoysa, eru vinstravendar.

Allir hinir flatfiskarnir, hvassasprek, kalvi, svartkalvi, lálla, skrubba, tunga, ósaskrubba og reyðsprøka, eru høgravendir.

Eyguni eru tímegin, sum vendir upp.

Tann síðan, sum vendir upp, er altíð dimmari enn hin, og hon verður ofta nevnd bakið, hóast hon í veruleikanum er síða.

Onkuntíð hendir tað, at flatfiskur ikki vendir røttu síðuna upp, t.d. at ein kalvi vendir vinstru lið upp. Ein slíkur kalvi nevnist „rangur kalvi“.

 
 
Nám Hoyvíksvegi 72 Tórshavn Tel. + 298 755150 snar@(if you can see this please update your browser)snar.fo © Nám 2017