Skip to main content

Danskt

Tíðindi

Norðurlandadagur

22.03.2012

Hin 23. mars 1962 skrivaðu Norðurlond undir Helsinki avtaluna.

Helsinki avtalan hevur til endamáls at fjølga norðurlendska felagsskapin og ásetir karmar fyri samstarv Norðurlandanna millum.

Skúli og útbúgving eru eisini umrødd í Helsinkiavtaluni, og í grein 8 stendur soleiðis:

“Í øllum Norðurlondum skulu undirvísingin og útbúgvingin í skúlunum í hóskandi vavi fevna um undirvísing í máli, mentan og vanligum samfelagsviðurskiftum í hinum Norðurlondunum, herundir eisini Føroyum, Grønlandi og Álandi.”

Og í lesiætlanum og námsætlanum kring Norðurlond síggjast eisini krøv um undirvísing í norðurlendskum viðurskiftum, og Norðurlandaráðið hevur eisini gjørt sítt til at fáa til vega undirvísingar- og kunningartilfar umframt stuðulsskipanir til ymsar norðurlendskar verkætlanir. Nevnast kunnu eitt nú barna- og ungdómsportalurin Valhalla og Nordplus stuðulsskipanin.

Norðurlendsk mál og mentan eiga stóran lut í føroyska skúlaverkinum. Fyrst og fremst kemst hetta av høgu krøvunum til undirvísing í donskum, men bæði norskt, svenskt og íslendskt eiga eisini sín lut í føroyska skúlaverkinum.

Føroyingar klára seg eisini væl í grannamálunum sambært kanningum. Stóra granskingarverkætlanin Håller språket ihop Norden? frá 2005 vísir greitt,  at føroyskir miðnámsskúlanæmingar klára seg betur bæði í skandinaviskum málum og í enskum máli enn miðnámsskúlanæmingar í øðrum Norðurlondum.

Í 2010 og 2011 skipaði Norðurlandaráðið fyri norðurlendskari málherferð, sum hevði til endamáls at menna samskifti á norðurlendskum máli millum børn og ung í Norðurlondum. Nám luttók í hesi málherferð vegna Føroyar, og úrslitið bleiv ein temasíða á Snar um grannamál.

Nám hevur eisini givið bøkurnar Grannamálið fyri vestan og Norskt út, umframt at tekstir á norðurlendskum málum eru við í fleiri lesibókum.

Mynd: Søren Sigfusson/norden.org