Skip to main content

Søga og samfelagsfrøði · hádeild

Kreppan í 1990-árunum

Hin 6. oktober 1992 varð Sjóvinnubankin bjargaður á seinastu løtu. Í árunum eftir mistu túsundtals fólk arbeiðið, og so nógv fluttu av landinum, at fólkatalið minkaði við nærum 10 %.

Munurin millum tey, sum fluttu til Føroya, og tey, sum fluttu úr Føroyum, hvørt ár frá 1985 til 2005.

Hvat hendi?

Í 1980-árunum vóru góðar tíðir í Føroyum. Nógv varð bygt: skip, flakavirki, tunlar og sethús. Nógv av hesum varð fíggjað við lánum, og landskassin veitti ábyrgd fyri stórum lánum.

Um 1990 vendi gongdin. Minni fiskur kom upp á land, prísirnir lækkaðu, og virki og reiðarar fóru á húsagang. Í oktober 1992 mátti Sjóvinnubankin fáa 500 milliónir krónur fyri at sleppa undan at lata aftur. Danmark stóð aftan fyri lánini og setti treytir fyri teimum.

Umleið ein triðingur av størvunum hvarv. Fólk mistu sethúsini, og túsundtals fólk fluttu av landinum, flest til Danmarkar.

Seinni tók ósemja seg upp um, hvør hevði ábyrgdina: landsstýrið, bankarnir, Danske Bank, danska stjórnin ella øll hesi. Tann spurningin skalt tú eisini arbeiða við.

Byrja við einum stuttum filmi

Filmarnir lata upp á heimasíðuni hjá Kringvarpinum.

Fimm stórir spurningar